Trong canh tác lúa, thời tiết nắng nóng xen kẽ có mưa là điều kiện thuận lợi cho cây lúa sinh trưởng phát triển, đồng thời cũng là điều kiện thuận lợi cho các đối tượng sâu, bệnh hại phát sinh và gây hại như: sâu cuốn lá, sâu đục thân và nhện gié,… Trong đó, đặc biệt “sâu đục thân” là 1 trong những đối tượng gây hại ảnh hưởng nghiêm trọng rất lớn đối với nâng suất cây trồng.
Thông thường khi lúa bắt đầu vào giai đoạn cuối đẻ nhánh và giai đoạn làm đồng thì sâu đục thân thường xuất hiện. Giai đoạn này sẽ quyết định chồi cho bông nên cần phải bảo vệ lá đòng, bảo vệ chồi hữu hiệu để đảm bảo nâng suất sau này.
1. ĐẶC ĐIỂM CỦA SÂU ĐỤC THÂN
Sâu đục thân có nhiều giai đoạn phát triển từ: trứng, sâu (ấu trùng), nhộng, bướm. Giai đoạn gây hại chính là sâu (ấu trùng) vì giai đoạn này sâu đục vào thân cây lúa để ăn mô làm giảm khả năng sinh trưởng của cây, nếu nhiều có thể gây chết cây. Cụ thể là:
– Trứng đẻ thành ổ, hình bầu dục, trên mặt ổ trứng có phủ lớp lông màu vàng nhạt như hạt đỗ mốc. Trứng đẻ sau 7 – 9 ngày thì nở thành sâu non.
– Sâu non có chiều dài từ 21 – 25mm màu trắng sữa, phần đầu có màu vàng nhạt. Sâu non tuổi 1 đầu có màu đen, tuổi 2 đến tuổi 5 có màu nâu.
– Nhộng sẽ có màu trắng sữa rồi chuyển màu vàng nhạt, sau 7 – 9 ngày lột xác thành bướm.
– Bướm sâu đục thân sẽ có màu vàng hoặc vàng nhạt, cánh trước mỗi bên có một chấm đen rất rõ, phía cuối bụng có chùm lông màu vàng.
Khi bướm xuất hiện khoảng 3 – 5 ngày sau sẽ đẻ ổ trứng và sau 7 – 10 ngày ổ trứng sẽ nở thành sâu tuổi 1, tấn công trực diện vào thân của cây lúa.
Hình ảnh sâu đục thân gây hại trên lúa
Vòng đời của sâu đục thân
Sâu đục thân có nhiều giai đoạn phát triển từ: trứng, sâu (ấu trùng), nhộng, bướm. Giai đoạn gây hại chính là sâu (ấu trùng) vì giai đoạn này sâu đục vào thân cây lúa để ăn mô làm giảm khả năng sinh trưởng của cây, nếu nhiều có thể gây chết cây. Cụ thể l
Sơ đồ vòng đời của sâu đục thân
– Trứng đẻ thành ổ, hình bầu dục, trên mặt ổ trứng có phủ lớp lông màu vàng nhạt như hạt đỗ mốc. Trứng đẻ sau 7 – 9 ngày thì nở thành sâu non.
– Sâu non có chiều dài từ 21 – 25mm màu trắng sữa, phần đầu có màu vàng nhạt. Sâu non tuổi 1 đầu có màu đen, tuổi 2 đến tuổi 5 có màu nâu.
– Nhộng sẽ có màu trắng sữa rồi chuyển màu vàng nhạt, sau 7 – 9 ngày lột xác thành bướm.
– Bướm sâu đục thân sẽ có màu vàng hoặc vàng nhạt, cánh trước mỗi bên có một chấm đen rất rõ, phía cuối bụng có chùm lông màu vàng.
Khi bướm xuất hiện khoảng 3 – 5 ngày sau sẽ đẻ ổ trứng và sau 7 – 10 ngày ổ trứng sẽ nở thành sâu tuổi 1, tấn công trực diện vào thân của cây lúa.
2. GIAI ĐOẠN GÂY HẠI CỦA SÂU ĐỤC THÂN
– Giai đoạn đẻ nhánh: Sâu đục qua bẹ phía ngoài vào đến nõn giữa phá hoại làm cho dảnh lúa bị héo, gây chết đọt (chồi giữa) và dễ bị đứt rễ khi nhổ.
Sâu đục thân gây dảnh héo trên mạ
– Giai đoạn làm đòng: Sâu đục vào cuống bông, cắt đứt sự vận chuyển dinh dưỡng của bông, bông lúa không trổ hoặc nếu trổ thì các hạt bị lép trắng (bạc bông).
Ruộng lúa bị sâu đục thân gây hại (bạc bông
3. BIỆP PHÁP PHÒNG TRỪ SÂU ĐỤC THÂN
Biện pháp canh tác
– Sau mỗi vụ thu hoạch, tiến hành cày lật gốc rạ và vệ sinh đồng ruộng để tiêu diệt nhộng sâu đục thân.
Cày lật gốc rạ và ngâm nước để diệt nhộng sâu đục thân
– Chọn giống khỏe, kháng sâu bệnh tốt.
– Gieo xạ đúng vụ và mật độ hợp lý.
– Bón phân tập trung, cân đối, đặc biệt không bón phân đạm quá liều lượng và bón không đúng cách sẽ khiến cây lúa bị lốp hoặc đẻ lai rai là điều kiện thuận lợi cho sâu gây hại.
– Thăm đồng thường xuyên để xác định đúng thời điểm xử lý thuốc.
Biện pháp hóa học
Khi thấy có dấu hiệu xuất hiện sâu hại bà con có thể tham khảo sản phẩm BRETHON PLUS 20SC của Công ty TNHH Hóa Sinh Mekong. Với hoạt chất Chlorantraniliprole 20% có chức năng làm tê liệt cơ, khiến sâu không ăn được, chết sau 2-3 ngày phun. Đặc biệt thuốc có khả năng thấm sâu, lưu dẫn mạnh, không sợ mưa rửa trôi sau khi phun. Ngoài ra, sản phẩm còn có hiệu quả đối với sâu cuốn lá, sâu đục trái, sâu xanh, sâu tơ,..
Liều dùng: 150ml/ha. Phun khi bướm xuất hiện rộ.
Tham khảo sản phẩm: https://mekongbiochem.com/san-pham/xem-chi-tiet/
Công ty TNHH Hóa Sinh Mekong kính chúc quý bà con có một vụ mùa bội thu!